ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΥΞΗΤΙΚΗΣ ΟΡΜΟΝΗΣ

ΧΑΜΗΛΟ ΑΝΑΣΤΗΜΑ

Τζέσικα Αρδίτη, Παιδοενδοκρινολόγος, 2020

Ο ρόλος της αυξητικής ορμόνης είναι να ελέγχει την αύξηση των οστών, των μυών και των οργάνων μας.
Η αυξητική ορμόνη μάς δίνει επίσης ενέργεια και μας βοηθά να νιώθουμε καλά.
Παράγεται από τον εγκέφαλο με τη συνεργασία δύο οργάνων του (υποθάλαμος και υπόφυση) και εκκρίνεται στο αίμα.

Ανεπάρκεια αυξητικής ορμόνης συμβαίνει όταν ο εγκέφαλος δεν είναι ικανός να παράγει σωστά επίπεδα αυξητικής ορμόνης.
Κάποια παιδιά γεννιούνται με ανεπάρκεια αυξητικής ορμόνης, ενώ άλλα εμφανίζουν το πρόβλημα αργότερα λόγω μιας κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης, ενός όγκου εγκεφάλου ή μετά από ακτινοθεραπεία στο κεφάλι.
Ωστόσο, τις περισσότερες φορές το αίτιο είναι άγνωστο.

Σημάδια ανεπάρκειας αυξητικής ορμόνης:

  • Χαμηλός ρυθμός αύξησης ή/και χαμηλό ανάστημα
  • Πρόσωπο που φαίνεται νεότερο σε ηλικία από τους συνομήλικους
  • Παχουλό σώμα, μικρά χέρια και πόδια, όχι καλά αναπτυγμένη μυϊκή μάζα
  • Υπογλυκαιμία σε σοβαρή έλλειψη αυξητικής ορμόνης (βρέφη και νήπια)
  • Μικροπεϊσμός (μικρό πέος σε νεογνό αγόρι με σοβαρή έλλειψη αυξητικής ορμόνης)
  • Καθυστέρηση εφηβείας

Η διάγνωση της ανεπάρκειας αυξητικής ορμόνης γίνεται με την βοήθεια του ιστορικού του παιδιού, την κλινική εξέταση και ειδικό εργαστηριακό έλεγχο. Αυτό περιλαμβάνει:

-Ακτινογραφία οστικής ηλικίας, η οποία μας ενημερώνει για το δυναμικό αύξησης του παιδιού.

-Αιματολογικές και άλλες εξετάσεις για να αποκλειστούν άλλα αίτια που επηρεάζουν την αύξηση του παιδιού.

-Αιματολογικό επίπεδο IGF-1, ορμόνη που αντικατοπτρίζει τα επίπεδα της αυξητικής ορμόνης (όχι όμως πάντα!).

-Διεργασία τεστ προκλήσεως της αυξητικής ορμόνης. Δίνεται στο παιδί φάρμακο το οποίο θα προκαλέσει την υπόφυση να εκκρίνει αυξητική ορμόνη. Αν τα επίπεδα της αυξητικής δεν είναι αρκετά ψηλά είναι ένδειξη ότι η έκκριση της αυξητικής ορμόνης είναι ανεπαρκής.

-Μαγνητική στην περιοχή του υποθαλάμου και της υπόφυσης για να αποκλειστεί κάποια διεργασία που εμποδίζει τη σωστή λειτουργία τους.

Η ανεπάρκεια αυξητικής ορμόνης αντιμετωπίζεται με θεραπεία υποκατάστασης κάνοντας υποδόριες ενέσεις συνθετικής αυξητικής ορμόνης, καθημερινά πριν τον βραδινό ύπνο. Η ένεση γίνεται με ειδικό στυλό στο οποίο η βελόνα μπορεί να είναι κρυμμένη ή συσκευή χωρίς βελόνα (πίεση του αέρα).

Ο παιδοενδοκρινολόγος παρακολουθεί την πρόοδο του παιδιού κάθε 6 μήνες περίπου και η δόση προσαρμόζεται στο βάρος και στη φάση της εφηβείας. Καλύτερο αποτέλεσμα έχουμε όταν η αγωγή ξεκινά νωρίς. Η ανάγκη της θεραπείας επανεκτιμάται όταν το παιδί φτάσει στο τελικό του ανάστημα, γιατί ορισμένα παιδιά με σοβαρή έλλειψη αυξητικής ορμόνης μπορεί να χρειαστούν την αγωγή και στην ενήλικη ζωή τους.

Πιο συχνές παρενέργειες:

  • Ερυθρότητα στο σημείο ένεσης
  • Διόγκωση στο σημείο ένεσης
  • Κεφαλαλγία (αν επιμένει ενημερώνουμε τον ιατρό για προσωρινή διακοπή της αγωγής)
  • Επιφυσιολίσθηση μηριαίας κεφαλής

Το χαμηλό ανάστημα ή χαμηλός ρυθμός αύξησης του παιδιού οφείλεται πάντα σε ανεπάρκεια αυξητικής ορμόνης; ΟΧΙ

Μπορεί να οφείλεται σε:

1. Χρόνια νοσήματα που δεν έχουν διαγνωστεί ακόμα (σιωπηλά) επηρεάζουν την γενική υγεία του παιδιού και κατ’ επέκταση το πώς αυτό μεγαλώνει.
2. Θεραπείες κάποιων νοσημάτων, όπως π.χ. θεραπεία με κορτικοστεροειδή, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την αύξηση.
3. Γενετική προδιάθεση, όπου η διάγνωση (όταν είναι δυνατή) μπορεί να έχει μεγάλη σημασία, γιατί μπορεί να επηρεάσει θετικά και άλλες σημαντικές πτυχές της υγείας του παιδιού.
Ο έλεγχος αυτών των περιπτώσεων είναι σημαντικό κομμάτι στη διερεύνηση του χαμηλού αναστήματος.