Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) έχει κηρύξει το ξέσπασμα της νέας ασθένειας από κορωνοϊό (COVID-19), ως πανδημία. Οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με προϋπάρχουσες παθήσεις (όπως ο κακώς ρυθμισμένος διαβήτης) φαίνεται να είναι πιο ευάλωτα στο να αρρωστήσουν σοβαρά από αυτή την ιογενή λοίμωξη. Από τη στιγμή που και τα άτομα μικρής ηλικίας μπορούν να προσβληθούν από τον κορωνοϊό (2019-nCoV), προκύπτουν πολλές ερωτήσεις από τις οικογένειες και τους ανθρώπους που φροντίζουν παιδιά και εφήβους με ενδοκρινικές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένου και του διαβήτη τύπου 1. Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας (ESPE) παρέχει τις ακόλουθες πληροφορίες και συστάσεις με βάση τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα στοιχεία:

Ποιος είναι ο κίνδυνος: Δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που δείχνουν ότι τα παιδιά με καλή διαχείριση των ενδοκρινικών παθήσεων (συμπεριλαμβανομένου του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1) διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να προσβληθούν ή να αρρωστήσουν σοβαρά από τον κορωνοϊό. Ενθαρρυντικό είναι επίσης, πως η νόσος του κορωνοϊού έχει γενικά μια πιο ήπια πορεία στα παιδιά (link με τα δημοσιευμένα ευρήματα παρακάτω). Ωστόσο, ο κακώς ρυθμισμένος σακχαρώδης διαβήτης μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό να είναι αυξημένος. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η σοβαρή παχυσαρκία, ακόμα και σε υγιή παιδιά, αυξάνει τον κίνδυνο για μία πιο επιπλεγμένη λοίμωξη του αναπνευστικού από τον COVID-19.

Νέα στοιχεία έρχονται στο φως κάθε μέρα, στο μεταξύ όμως, γονείς και άνθρωποι που φροντίζουν παιδιά με ενδοκρινικές παθήσεις, οφείλουν να είναι σε εγρήγορση για να αποτρέψουν την μόλυνση με το COVID-19, τηρώντας αυστηρά όλα τα προληπτικά μέτρα προφύλαξης από τον ιό.

Πώς ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος: Πλένετε συχνά τα χέρια σας, διατηρείτε αποστάσεις με τους γύρω σας και χρησιμοποιείτε σε κάθε περίπτωση μέτρα προστασίας. Αυτό ισχύει τόσο για τους φροντιστές, όσο και για τα παιδιά. Παρακάτω, θα βρείτε τον σύνδεσμο για την ιστοσελίδα WHO με εκτενείς πληροφορίες για τα μέτρα προστασίας.

Σχολείο και την απομόνωση: Τα παιδιά με διαβήτη και άλλες ενδοκρινικές παθήσεις πρέπει να ακολουθούν τους τοπικούς κανονισμούς σχετικά με το σχολείο και την απομόνωση. Σε κάθε περίπτωση, η εκπαίδευση εξ αποστάσεως είναι η ενδεδειγμένη και η πιο ασφαλής διαδικασία παρακολούθησης μαθημάτων για όλα τα παιδιά συμπεριλαμβανομένων και των παιδιών με ενδοκρινικές παθήσεις.

Σε περίπτωση συμπτωμάτων: Καλέστε το γιατρό σας (ή τον αριθμό τηλεφώνου έκτακτης ανάγκης), εξηγήστε τα συμπτώματα και ακολουθήστε την επίσημη ιατρική συμβουλή. Για τις πιο ήπιες περιπτώσεις, η ξεκούραση και η απομόνωση είναι επαρκής, όμως αυτή η απόφαση δεν πρέπει ποτέ να ληφθεί αποκλειστικά από τους γονείς ή τους κηδεμόνες. Παρακαλείστε να συμβουλεύεστε πάντα τον γιατρό σας και να ακολουθείτε την επίσημη ιατρική συμβουλή.

Διαχείριση διαβήτη τύπου 1 κατά την ασθένεια από κορωνοϊό: Τα παιδιά με καλά ρυθμισμένο διαβήτη αναμένεται να παρουσιάσουν την ίδια πορεία της νόσου με τους συνομηλίκους τους. Συστήνουμε να ακολουθήσετε τη γενική οδηγία για τη διαχείριση της «ημέρας ασθενείας» από τη Διεθνή Εταιρεία για τον Διαβήτη Παιδιών και Εφήβων (ISPAD) και να συμβουλευτείτε τον παιδοενδοκρινολόγο σας. Μην σταματήσετε τη θεραπεία με ινσουλίνη, αυξήστε τη δόση όσο χρειάζεται και μετρήστε συχνά τη γλυκόζη και τις κετόνες στο αίμα. Ο σύνδεσμος για την ιστοσελίδα της ISPAD με λεπτομερείς οδηγίες σχετικά με τη διαχείριση της «ημέρας ασθενείας» για παιδιά και εφήβους με διαβήτη τύπου 1 που νοσούν από κορωνοϊό, παρέχεται παρακάτω.

Διαχείριση επινεφριδιακής ανεπάρκειας κατά την ασθένεια από κορωνοϊό: Εάν το παιδί παρουσιάσει συμπτώματα, σας προτείνουμε να αυξήσετε τη δόση υδροκορτιζόνης, σύμφωνα με τους γενικούς κανόνες της «ημέρας ασθενείας» για παιδιά με επινεφριδιακή ανεπάρκεια που οφείλεται σε συγγενή υπερπλασία επινεφριδίων (ΣΥΕ), πανυποθυσιακή ανεπάρκεια, νόσο Addison, μετά από μακροχρόνια θεραπευτική αγωγή με στεροειδή ή για οποιαδήποτε άλλη αιτία. Ακολουθήστε τις συνήθεις συμβουλές του ενδοκρινολόγου σας για τη διαχείριση της «ημέρας ασθενείας», και εάν δεν είστε σίγουροι δώστε μία έξτρα δόση υδροκορτιζόνης και επικοινωνήστε κατευθείαν με τον ενδοκρινολόγο σας ή με έναν γιατρό έκτακτης ανάγκης.

Άλλες ενδοκρινικές παθήσεις κατά τη διάρκεια ασθένειας από κορωνοϊό: Σε περίπτωση που ο ιός προσβάλει παιδιά με διαφορετικές ενδοκρινικές παθήσεις, αναμένεται παρόμοια εξέλιξη της νόσου με αυτή των συνομηλίκων τους και συστήνουμε να ακολουθήσετε τις συνηθισμένες οδηγίες για την διαχείριση ασθένειας στα παιδιά.

Ινσουλίνη, υδροκορτιζόνη και εφοδιασμός άλλων φαρμάκων κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας επιδημίας: Παρά το γεγονός ότι πρέπει να έχετε πάντα αρκετές προμήθειες ινσουλίνης, υδροκορτιζόνης και άλλων φαρμακευτικών ουσιών το λιγότερο για διάστημα μίας εβδομάδας, δεν συνιστάται η αποθήκευση μεγαλύτερων ποσοτήτων ινσουλίνης ή άλλων φαρμακευτικών ουσιών, δεδομένου ότι αυτό μπορεί να θέσει σε κίνδυνο το σύστημα εφοδιασμού και να οδηγήσει σε τοπικές ή παγκόσμιες ελλείψεις. Προς το παρόν, δεν υπάρχουν αναφορές σχετικά με την έλλειψη ινσουλίνης ή άλλων φαρμακευτικών ουσιών. Παρακαλείστε να διατηρείτε τα συνηθισμένα αποθέματά σας σε ινσουλίνη και φαρμακευτικές ουσίες, καθώς και να ακολουθείτε τις ανακοινώσεις και τους κανονισμούς της περιοχής σας.

Παρακαλείστε να έχετε υπόψιν σας, ότι οι γνώσεις για τον COVID-19 είναι περιορισμένες, λόγω της έλλειψης δεδομένων, και με τη συλλογή νέων δεδομένων θα ανακοινωθούν περαιτέρω πληροφορίες και οδηγίες. Μείνετε συνδεδεμένοι και ακολουθείτε τις μελλοντικές ενημερώσεις από τον WHO, την ESPE και την ISPAD για τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1.

Παρακαλείστε να πλένετε συχνά τα χέρια σας, να μένετε όσο το δυνατόν περισσότερο στο σπίτι σας και να διατηρείτε απόσταση τουλάχιστον 1,5 μέτρο μακριά από πρόσωπα εκτός οικογενείας.

Γενικός Γραμματέας Ευρωπαϊκής Εταιρίας Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας (ESPE)
Επιτροπή Επικοινωνίας Ευρωπαϊκής Εταιρίας Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας (ESPE)

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι:

  1. ESPE Website
  2. ESPE Facebook page
  3. WHO COVID-19 webpage
  4. ISPAD COVID-19 webpage
  5. ADA COVID-19
  6. SARS-CoV-2 Infection in Children